Ontwikkeling pubers

Op deze leeftijd zijn jongeren erg bezig met het zich losmaken van en afzetten tegen ouders. Waar hun vader vroeger hun grote held was, is hij nu opeens ouderwets en saai. Ze gaan nu steeds vaker alleen met leeftijdsgenoten op pad, samen ergens eten (zonder ouders), alleen naar het zwembad, bioscoop e.d.

Leeftijdsgenoten worden steeds belangrijker nu. Ze delen steeds meer met elkaar en vaak minder met de ouders.

Ze leven erg in het hier & nu. Straks is nooit en later is te laat. Daarom zijn de voorbereidingen voor toetsweken ook lastig, ze leven in het hier en nu en kijken niet vooruit. Plannen? Joh die toets heb ik pas over 2 weken, tijd zat. En even later….”o is die toets morgen al?”.

En als ze iets willen hebben, dan willen ze dat NU en niet over een week/maand. Als ze kunnen kiezen tussen nu een beloning/kick of over een paar uur, zullen ze voor de directe beloning/kick gaan. Dat heeft met het overactieve pleziercentrum in hun hersenen te maken. Het pleziercentrum zorgt voor impulsief gedrag, soms onverstandige keuzes en risicogedrag. Als het controlecentrum en het pleziercentrum van de hersenen zouden gaan handje drukken, zal het pleziercentrum winnen op deze leeftijd. Bij keuzes overheerst het korte termijn effect en eventuele gevolgen komen vaak als verrassing voor ze.

Ze willen niet al teveel opvallen. Ze willen graag alles goed doen in de ogen van hun leeftijdsgenoten. Om die reden zie je jongeren in deze leeftijdscategorie vaak met dezelfde kleding, schoenen, merken, kleuren en activiteiten e.d. Dit is puur uit het gevoel van veiligheid. Als je opvalt val je wellicht buiten de groep en word je een prooi. Net als in de dierenwereld. Zolang je met de kudde meegaat ben je veilig.

Ze zijn emotioneel gevoelig. Alles is aan het veranderen en dat brengt emotionele uitbarstingen met zich mee. Ze zijn dan ook gevoeliger voor de groepsdruk op deze leeftijd. Ze willen immers niet buiten de groep vallen, dus doen ze liever mee. De grootste drama’s ontstaan door de kleinste dingen; computer uit moeten zetten, die coole nieuwe schoenen direct aan willen doen e.a.

Tip voor ouders:

Ouders zijn het externe controlecentrum op deze leeftijd. Je kan je puber vragen stellen als “waar ligt jouw grens?” en “als iedereen vindt dat jij een sigaret moet gaan roken en ze zetten je onder druk, wat zou je dan doen?”. Bespreek al vragend hoe je puber hiermee om zou willen gaan. De hersenen worden dan AAN gezet en daardoor gaan ze erover nadenken. Bij het alleen maar zenden van adviezen zal het puberbrein UIT gaan.

Pubers maken vergissingen en fouten en dat is erg leerzaam voor ze (en moeilijk voor ouders). Als ouder ben je er altijd om ze liefdevol op te vangen als het een keer misgaat. En kan je samen met je puber bekijken hoe het zover heeft kunnen komen en wat voor andere keuze hij had kunnen maken.